Nếu bạn đang xây dựng doanh nghiệp, dẫn dắt đội nhóm, hoặc đơn giản là ảnh hưởng đến gia đình, cộng đồng, hay nhân viên của mình, có lẽ bạn đã từng tự hỏi:
“Mình nên lãnh đạo bằng sức mạnh, bằng luật lệ, bằng kỷ luật hay bằng cách nào?
Trong thời đại mà con người đối mặt với burnout, trầm cảm, mất phương hướng và khủng hoảng ý nghĩa sống, câu trả lời không còn nằm ở quyền lực, mà nằm ở tần số và chất lượng ảnh hưởng mà một người lãnh đạo tạo ra.
Hôm nay, Jasmine muốn giới thiệu với bạn một khái niệm không mới, nhưng có thể bạn mới nghe lần đầu: Lãnh đạo Tích cực (Positive Leadership).
Đây không phải là một khẩu hiệu do mình đặt ra. Positive Leadership từ lâu đã trở thành một trường phái quản trị dựa trên khoa học, giúp doanh nghiệp tạo ra hiệu suất cao và một môi trường làm việc nhân văn, bền vững.
1. Nguồn gốc của “Lãnh đạo Tích cực”
Khái niệm này bắt nguồn từ sự phát triển của Tâm lý học Tích cực (Positive Psychology) vào cuối thập niên 1990 do Martin Seligman khởi xướng. Thay vì chỉ tập trung chữa lành tổn thương, tâm lý học bắt đầu nghiên cứu: điều gì giúp con người thăng hoa và phát triển tối đa tiềm năng.
Đến những năm 2000, trường phái này bước vào lĩnh vực quản trị thông qua Nghiên cứu Tổ chức Tích cực (Positive Organizational Scholarship – POS) tại Đại học Michigan. Người có công lớn nhất hệ thống hóa và phổ biến Positive Leadership chính là Giáo sư Kim Cameron, tác giả cuốn sách nổi tiếng Positive Leadership: Strategies for Extraordinary Performance.
Kim Cameron định nghĩa:
Lãnh đạo tích cực là việc áp dụng các nguyên tắc tích cực để giúp cá nhân và tổ chức đạt được hiệu suất phi thường, dựa trên các giá trị nhân văn như lòng trắc ẩn, sự biết ơn và lòng vị tha.
Nền tảng của trường phái này dựa trên Hiệu ứng Hướng dương (Heliotropic Effect): mọi hệ thống sống đều có xu hướng hướng về ánh sáng, năng lượng tích cực và tránh xa bóng tối. Khi nhà lãnh đạo tạo ra một môi trường “đầy ánh sáng”, con người sẽ tự nhiên phát triển và thăng hoa.
2. Vì sao Lãnh đạo Tích cực đặc biệt quan trọng trong ngành Hạnh phúc học?
Trong Happiness Studies, chúng ta không chỉ nghiên cứu “làm sao để con người hạnh phúc và hạnh phúc hơn”, mà nghiên cứu cách con người phát triển toàn diện, sống có ý nghĩa, kết nối, phục hồi và thăng hoa.
Positive Leadership trở thành một “trụ cột sống còn” vì nó tạo ra:
- An toàn tâm lý để con người dám sáng tạo
- Văn hóa biết ơn giúp tăng gắn kết
- Cảm giác có ý nghĩa trong công việc
- Khả năng phục hồi tập thể khi khủng hoảng xảy ra
- Và quan trọng nhất: một môi trường mà con người muốn sống và muốn cống hiến
Nếu Happiness Studies là ngành nghiên cứu về “công thức thăng hoa”, thì Positive Leadership chính là “người tạo ra hệ sinh thái” để công thức đó trở thành hiện thực.
3. Công ty nào đang làm tốt Positive Leadership?
Nhiều tập đoàn toàn cầu đã chứng minh rằng đối xử tích cực với nhân viên không làm doanh nghiệp yếu đi, mà ngược lại, tạo ra lợi nhuận khổng lồ.
Microsoft
Dưới thời Steve Ballmer, Microsoft từng bị đánh giá là có văn hóa cạnh tranh nội bộ khắc nghiệt. Khi Satya Nadella tiếp quản, ông đưa Growth Mindset và Empathy thành giá trị cốt lõi. Microsoft chuyển từ “know-it-alls” sang “learn-it-alls”, biến thất bại thành cơ hội học hỏi thay vì trừng phạt.
Southwest Airlines
Southwest nổi tiếng với triết lý:
“Đặt nhân viên lên hàng đầu. Nếu nhân viên hạnh phúc, họ sẽ chăm sóc khách hàng tốt hơn.”
Nhân viên được trao quyền linh hoạt để giải quyết vấn đề bằng lòng nhân ái thay vì máy móc theo quy trình.
Delta Air Lines
Delta chú trọng đến wellness toàn diện cho nhân viên: sức khỏe thể chất, tinh thần, xã hội và tài chính. Họ xây dựng một môi trường làm việc gắn kết như gia đình, nơi nhân viên cảm thấy được hỗ trợ thật sự.
4. Những nhà lãnh đạo tiêu biểu
Satya Nadella
Ông nổi bật với phong cách lãnh đạo thấu cảm, lắng nghe và tạo môi trường an toàn để sáng tạo. Ông từng tặng các quản lý cuốn Nonviolent Communication thay vì nói về doanh thu.
Ed Bastian (Delta)
Ông tin rằng ý tưởng tốt nhất đến từ tuyến đầu. Phong cách lãnh đạo minh bạch và quan tâm chân thành của ông giúp Delta vượt qua khủng hoảng và giữ lòng trung thành của nhân viên.
Richard Branson
Branson là hình mẫu của năng lượng tích cực và tinh thần khích lệ. Ông từng nói:
“Hãy khen ngợi mọi người và họ sẽ thăng hoa. Hãy chỉ trích họ và họ sẽ lụi tàn.”
Lời kết
Lãnh đạo tích cực không phải là người lạc quan ngây thơ (Pollyannaism) hay né tránh thực tế. Nhà lãnh đạo tích cực có khả năng nhìn thẳng vào khó khăn nhưng vẫn tập trung vào điều tốt đẹp nhất trong con người. Bởi vì họ không chỉ can đảm dám nhìn vào điều chưa tốt, mà họ hiểu rằng chỉ có sự tử tế mới có thể giúp họ đi tiếp. Chính vì vậy, nhà lãnh đạo tích cực luôn xây dựng sức mạnh từ lòng biết ơn, sự tử tế và ý nghĩa.
Mình hy vọng nếu bạn đọc được bài viết này, thì đây là thông điệp dành cho bạn.
Hãy chọn trở thành một nhà lãnh đạo tích cực ngay hôm nay.
#lanhdao #tamnhin #bieton
